Opłaty na rzecz ZAIKS

0
3542
Jedno z najczęściej pojawiających się pytań wśród podmiotów prowadzących hotele i restauracje dotyczy należności na rzecz ZAIKS i innych podobnych organizacji. Czy trzeba płacić? Czy jeśli płacę na rzecz jednej z organizacji, to muszę płacić również innym? Poniżej przedstawiamy odpowiedzi na te zagadnienia.

Zarówno ZAIKS, STOART, jak i mniej znane SAWP oraz ZPAV są organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Są to stowarzyszenia zrzeszające twórców, artystów wykonawców, producentów lub organizacje radiowe i telewizyjne, których zadaniem jest zbiorowe zarządzenie i ochrona (w tym uzyskiwanie wynagrodzenia) powierzonych im praw autorskich lub praw pokrewnych. W zakresie swojej działalności organizacja zbiorowego zarządzania ma prawo domagać się udzielenia informacji oraz udostępnienia dokumentów niezbędnych do określenia wysokości dochodzonych przez nią wynagrodzeń i opłat, np. o ilości odbiorników telewizyjnych lub radiowych.

Poniżej przedstawiamy listę organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi:

Reklama

ZAIKS – stowarzyszenie autorów,

SAWP – stowarzyszenie artystów wykonawców,,/p>

STOART – związek artystów wykonawców,

ZPAV – związek producentów audio-video,

SFP – stowarzyszenie filmowców polskich,

ZASP – związek artystów scen polskich.

Ze wskazanego zestawienia wynika, że każda ze wspomnianych organizacji reprezentuje inne podmioty, np. ZAIKS reprezentuje autorów, zaś STOART artystów), co z kolei oznacza, że trzeba płacić na rzecz każdej z organizacji. Działają one niezależnie od siebie, umowa zawierana z jedną z organizacji nie obejmuje podmiotów zrzeszonych w innych organizacjach. Warto również podkreślić, że dokonywanie wpłaty należności na rzecz organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi jest niezależna od opłaty abonamentowej.

Zasadą jest, że twórcy przysługuje prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu. Od tej zasady jest kilka wyjątków w ramach tzw. dozwolonego użytku.

W zakresie udostępnienia gościom odbiorników w pokojach hotelowych istnieje wiele kontrowersji, jednak orzecznictwo i doktryna są konsekwentne i wskazują, że dozwolony użytek programów nie może mieć miejsca, jeżeli łączy się z nim osiąganie korzyści majątkowych. Sądy uznają, że jeżeli w pokoju znajduje się odbiornik łączy się to z osiąganiem korzyści majątkowej, mimo że hotele nie pobierają oddzielnej opłaty za odbiór programów TV w pokojach hotelowych. Jednak zagwarantowanie gościowi możliwości odbioru programów wpływa na podniesienie standardu i ceny za pokój- to właściciel czerpie bowiem korzyści z udostępnienia utworów. Udostępnienie odbiorników w pokoju hotelowy wpływa również bezpośrednio na uzyskanie wyższej kategorii gwiazdkowej hotelu, gdyż dla uzyskania określonej kategorii gwiazdkowej niezbędne jest posiadanie w pokojach telewizorów w celu możliwości oglądania programów lokalnych i satelitarnych.

Tym samym, uniknięcie obowiązku zapłaty należności na rzecz wspomnianych organizacji wymaga wykazania, że w obiekcie nie znajdują się odbiorniki lub że ich umieszczenie w obiekcie nie przynosi żadnych korzyści majątkowych. W przypadku sporu to właściciel obiektu powinien udowodnić te okoliczności przed sądem.

Wiele osób (bezzasadnie!) liczyło, że w związku z wydaniem w luty 2017r. przez Trybunał Sprawiedliwości wyroku, pojawiła się szansa na uniknięcie obowiązku zapłaty należności na rzecz ZAIKS.

Trybunał wskazał wówczas, że udostępnianie programów telewizyjnych i radiowych za pośrednictwem odbiorników telewizyjnych zainstalowanych w pokojach hotelowych nie stanowi udostępniania dokonywanego w miejscu dostępnym publicznie za opłatą. Trybunał zajmował się jednak w tej sprawie jedynie pojęciem udostępniania za opłatą. We wcześniejszych orzeczeniach wskazywał zaś bezpośrednio, że zainstalowanie w pokojach hotelowych odbiorników i dostarczanie za ich pomocą sygnału telewizyjnego stanowi publiczne udostępnianie.

Zgodnie z aktualnym orzecznictwem polskie sądy uznają, że wskazany wyrok Trybunału dotyczy innej sytuacji, a przedstawiona w nim interpretacja dotyczy innego przepisu. Sądy uznają, że udostępnianie odbiorników telewizyjnych w pokojach hotelowych, jest publicznym udostępnianiem, z którym łączy się uzyskiwanie korzyści. W ocenie polskich sądów w takich sytuacjach należy nadal wnosić opłaty na rzecz organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Czyli nic się nie zmieniło!

Powstaje również często pytanie, czy można wykorzystywać w ramach prowadzanej działalności aplikacje Spotify. Jednakże zgodnie z warunkami serwisu Spotify jest on przeznaczony do użytku osobistego, a nie do celów komercyjnych. To oznacza, że odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych, takich jak hotele, stacje radiowe, puby, restauracje, sklepy czy szkoły tańca, jest zabronione. Istnieje jednak możliwość skorzystania z licencji Creative Commons, która umożliwia twórcom udostępnianie własnych utworów (uwaga- zabrania się udostępniania komercyjnego utworów opisanych symbolem przekreślonego dolara). W tym celu można skorzystać z radia z muzyką Creative Commons, płyt CD lub skomponowanych samodzielnie playlist z muzyką CC.

W świetle aktualnych poglądów dokonywanie wpłat na rzecz ZAIKS i podobnych organizacji jest konieczne. Istnieje również możliwość odtwarzania wyłącznie utworów, które nie są chronione przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, wtedy nie ma potrzeby uiszczania opłat. Natomiast w wypadku odtwarzania telewizji, takiej możliwości praktycznie nie ma. Zatem niestety, chcąc umożliwić gościom oglądanie telewizji, należy się liczyć z obowiązkiem zapłaty.

Artykuł został opracowany przez zespół doświadczonych prawników z kancelarii OWIW Legal, świadczącej usługi m.in. dla branży HoReCa. Zatrudnieni w niej specjaliści pomagają w zakładaniu hoteli i restauracji, tworzą dla nich umowy najmu, pomagają w sporach (np. z firmami budowlanymi lub ZAIKS-em), uczestniczą w kontrolach Państwowej Inspekcji Pracy, reprezentują Klientów w sporach z pracownikami, sporządzają i sprawdzają regulaminy hoteli. Ponadto dysponują doświadczeniem w przekształcaniu działalności oraz w przejęciach/zbyciach tego typu obiektów, a także tworzą raporty i oceny ryzyk prawnych.

Reklama

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.